Menu

MAXMASALA

MAX CEGIELSKI - KULTUROWA MASALA I MIESZANKA Z POGRANICZA DYSKURSÓW

Jeszcze więcej Turcji w Polsce

maxcegielski
"KILKA MIEJSC" - VIDEO WOJTKA DOROSZUKA Z ANKARY. Od 7 grudnia do 6 stycznia w galerii Okna - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie. A 15 grudnia w galerii Kronika w Bytomiu "Turkish delight" - wieczór turecki

Doroszuk

Wojtek Doroszuk
Birkaç Yer (Kilka miejsc)

21'47", DVD, kolor, dźwięk,
Ankara 2007

Kurator: Marcin Krasny

Poznałem Topraka w Ankarze. Jednej nocy przyszedł do studia z moją przyjaciółką Özlem i parą kolesi. ”Są niezwykle dzielni: są transami, pedałami, Kurdami, lewakami - wszystkim, czego Turcja nienawidzi. Są bohaterami." - tak przedstawiono mi założycieli tureckiego ruchu LGBT i cały wieniec ich przyjaciół; w Stambule słyszałem o nich legendy.

Po dwuletniej odsiadce w słynnym Ulucanlar, część z nich musi się ukrywać, by nie siedzieć kolejne dwa lata - oficjalnie za odmowę odbycia służby w armii. Mogą cię tak zamykać w nieskończoność. Toprak też siedział w Ulucanlar. Choć nie przeszedł jeszcze operacji, to zdecydowali, że nie jest facetem, ale kobietą też już nie jest i przez cały czas trzymali go w izolatce. Sam mówi o sobie Papa Gender. Zapytałem go, czy mógłby mi pokazać Ankarę, czy zechciałby być moim przewodnikiem. Ja zapłacę za parę godzin bujania się taksówką, a on pokaże mi najważniejsze miejsca w jego transgenderowym życiu, rysując mapę traum i chwil jego szczęścia. Był to dzień jego 31 urodzin...   Wojtek Doroszuk

Doroszuk 'Kilka miejsc

Kilka miejsc, które Toprak pokazał Wojtkowi Doroszukowi w trakcie jednodniowej przejażdżki taksówką ulicami Ankary, to między innymi dom jego dzieciństwa, mieszkanie, w którym spędził trzy szczęśliwe lata oraz siedziba Związku Solidarności Lesbijek, Gejów, Biseksualistów, Transwestytów i Transseksualistów Pink Life, którą współtworzył. Byłaby to miła, wspomnieniowa wycieczka po stolicy egzotycznego państwa aspirującego do członkostwa w Unii Europejskiej, gdyby nie pozostałe punkty jej programu: więzienie Ulucanlar, w którym za ucieczkę z dziewczyną Toprak został zamknięty w izolatce, park, w którym okaleczył się w noc ślubu innej swojej partnerki oraz dzielnica Eryaman, która zasłynęła dzięki fali ataków, gwałtów i wypędzeń transwestytów i transseksualistów.

Filmowana z okna samochodu kolorowa Ankara, na którą nakłada się relacja tureckiego transseksualisty staje się miejscem coraz mroczniejszym, i to nie tylko z racji zapadającego zmierzchu. Dla turysty przybywającego z zachodu Turcja wydaje się krajem odległym od bliskowschodnich represji i konfliktów, chociaż graniczy z Irakiem i Iranem, którego prezydent Mahmud Ahmadineżad, ku uciesze słuchaczy, stwierdził we wrześniu na Uniwersytecie Columbia, że w jego kraju geje nie istnieją. Nie ma się z czego cieszyć, bowiem nawet jeśli jeszcze istnieją, to polityka państwa systematycznie zmierza do ich ukrycia bądź eksterminacji. W Turcji podobno jest inaczej. Reformy zapoczątkowane przez darzonego powszechnym kultem Atatürka mają się dobrze, a armia stoi na straży laickości państwa. Historia Topraka przeczy temu przeświadczeniu.

Podobnie, jak w swoim filmie Prosektorium Doroszuk przyglądał się przygotowywaniu zwłok do pogrzebu w sposób całkowicie wypreparowany z emocji, tak teraz obserwuje Ankarę przefiltrowaną przez wspomnienia Topraka. Rejestruje przez kilka chwil mimikę jego twarzy, ale skupia się głównie na mieście wyglądającym zupełnie zwyczajnie, by nie rzec, pospolicie. Dopiero wiedza o tym, co się wewnątrz niego dzieje, każe je obserwować z daleko posuniętą nieufnością. „Transseksualiści nie umierają tu z naturalnych przyczyn” – tłumaczy Toprak.
Marcin Krasny


Wojciech Doroszuk
(ur. 1980). W 2006 obronił dyplom w Pracowni Interdyscyplinarnej Zbigniewa Sałaja i Grzegorza Sztwiertni, gdzie obecnie pracuje jako asystent. W 2005 był stypendystą Uniwersytetu Sabanci w Istambule oraz Ministra Kultury RP. Mieszka i pracuje w Krakowie. Na zaproszenie Grzegorza Sztwiertni brał udział w drugiej odsłonie projektu W samym centrum uwagi w Zamku Ujazdowskim, a na początku tego roku w Bunkrze Sztuki w Krakowie można było oglądać jego indywidualną wystawę Reisefieber. Wideo prezentowane w Galerii Okna jest efektem pobytu rezydencyjnego artysty w Turcji w ramach projektu Light House Ankara


© MAXMASALA
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci